Nieuw: psalm- en liedteksten gebundeld

In het nieuws

kerkje Armenië psalmen

Niet één, maar twéé nieuwe titels in 2024. Niet alleen een roman, maar ook een bundel met psalm- en liedteksten: Nieuw berijmd: 25 psalmen en lofzangen. Het contract met uitgeverij KokBoekencentrum is inmiddels getekend, en als alles goed gaat zal het boekje komend najaar verschijnen. Net ná Het IJzeren Veulen, de roman die hopelijk nog voor de zomer uitkomt.

De bundel gaat 25 teksten bevatten. Nieuwe berijmingen van duizenden jaren oude psalmen en liederen. Geen eigentijdse gedichten dus, maar oeroude poëzie, ambachtelijk bewerkt voor hedendaagse lezers. Bij die bewerking heb ik gekozen voor de traditionele Geneefse melodieën, en voor een klassiek en tegelijk eigentijds taalregister. Dat betekent vermijding van (enerzijds) al te verouderde taal of ‘inside’ christelijk jargon en (anderzijds) al te populaire of nieuwe woorden. Woorden moeten niet de aandacht op zichzelf vestigen, woorden moeten de inhoud en de emotie van de tekst niet in de weg staan, wat mij betreft.

Later hoop ik een paar volledige teksten op deze website te delen, maar nu alvast een voorbeeld van de laatste strofe van Psalm 65, om duidelijk te maken wat ik bedoel met ‘klassieke en eigentijdse taal’:

Het landschap lacht, de heuvels stralen
van groen, de weiden staan
vol sappig gras, en in de dalen
beneden ruist het graan.
De velden zijn bedekt met koren,
het land is vol van vee,
de hele schepping laat zich horen,
en zingt en jubelt mee.

Wie psalmberijmingen wil maken, voegt zich in een lange traditie die – alleen al in Nederland – eeuwen terugreikt. Van die traditie ben ik me altijd heel bewust geweest. Allerlei dichters uit het verleden hebben zich met de psalmen beziggehouden: Datheen, Marnix, Revius, Vondel, Van Merken, Da Costa, Beets, Nijhoff, Barnard, Gerhardt en tientallen anderen. Met veel van die dichters heb ik wel een band. Ik houd van Vondels drama, van Revius’ drang om de kerkelijke en literaire cultuur met elkaar te verbinden – niet voor niets heb ik een biografie over hem geschreven – en van Lucretia van Merkens boosheid om de ‘psalmverbruyers’: de predikanten zonder enig benul van poëzie die haar gedichten hadden ‘bijgeschaafd’.

Tientallen, misschien wel honderden psalmberijmingen in de Geneefse traditie zijn er in de loop van de eeuwen gemaakt. De meeste daarvan zijn nooit in de kerk gezongen. Maar kennelijk zijn er in elke generatie weer opnieuw mensen die het proberen: zorgvuldig luisteren naar de Bijbeltekst en de inhoud daarvan vervolgens zo mooi en goed mogelijk in de woorden van hun eigen tijd, hun eigen generatie weergeven.

Het is vooral dankzij het Reformatorisch Dagblad, dat ik de afgelopen twaalf jaar met enige regelmaat een psalm- of liedberijming gemaakt heb. En daarnaast waren er soms bijzondere gelegenheden – een jubileum, een promotie, een afscheid – waarbij ik iets voor vrienden of familieleden maakte. Ongemerkt verzamelde ik zo in de loop van de jaren een klein stapeltje losse berijmingen, en ik ben er blij mee dat die nu gebundeld worden. Voor alle lezers en zangers die verrast willen worden door het oude geluid, maar dan in nieuwe woorden.

29 januari 2024

Dit artikel delen:

Vorig bericht
Een niet-vredig Kerstlied

Ook interessant om te lezen: